خوش آمدید!

با تشکر از مشاهده انجمن گفتگوی ایرانی پاتوق در صورت تمایل برای استفاده از تمامی امکانات انجمن ثبت نام نمایید.

همین حالا ثبت نام کن!

گیاهان دارویی

  • شروع کننده موضوع Hector
  • تاریخ شروع

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
گیاهان دارویی گیاهانی هستند که یک یا برخی از اندام‌های آنها حاوی مادهٔ مؤثره‌است. این ماده که کمتر از۱٪ وزن خشک گیاه را تشکیل می‌دهد، دارای خواص دارویی مؤثر بر موجودات زنده‌است. همچنین کاشت، داشت و برداشت این گیاهان به منظور استفاده از مادهٔ موثرهٔ آنها انجام می‌گیرد.
موارد مهم در تولید گیاه دارویی

اگر نحوهٔ آماده‌سازی داروهای گیاهی و تحویل آنها به مردم به نحو صحیح انجام نگیرد خواص درمانی گیاه از بین رفته یا تقلیل می‌یابد که این امر موجب عدم تأثیر گیاه در درمان بیماری می‌گردد.

از مواردی که باعث کاهش اثر بخشی گیاه می‌گردد:

کشت در زمینی که از نظر مواد خاص مورد نیاز گیاه، دچار کمبود باشد.
عدم مبارزهٔ صحیح با آفات و بیماریهای گیاهان دارویی کشت شده که اغلب موجب کاهش مواد مؤثر گیاه یا تغییر نسبت ترکیبات مفید گیاه می‌گردند.
رعایت نکردن زمان مناسب برداشت (برحسب وضعیت هوا و ساعات روز)
خشک کردن گیاه در شرایط نامناسب (از نظر درجه حرارت، مدت زمان خشک کردن یا سرعت خشک کردن و…)
عدم نگهداری صحیح و بسته‌بندی مناسب (فرّار بودن برخی ترکیبات، آلودگی گیاه برداشت شده به قارچ یا باکتری و…)
تقلبات دارویی (برخی از اوقات به‌عمد یا غیرعمدی، گیاهی به‌عنوان گیاه دیگر به صرف داشتن ظاهر مشابه فروخته می‌شود و این مسأله علاوه بر اینکه در سطح گونه گیاهی - به فراوانی - اتفاق می‌افتد، گاهی در حد جنس گیاه نیز صورت می‌گیرد)

ویژگی‌های خاص تولید گیاهان دارویی و معطر

ویژگی‌های خاص تولید گیاهان دارویی و معطر را می‌توان به صورت زیر نام برد:

تنوع زیادی در گیاهان و گونه‌های دارویی وجود دارد.
مواد مؤثر آنها دارای اهمیت فوق‌العاده‌ای است.
شرایط اگرواکولوژیکی تأثیر شگرفی بر مواد مؤثر آنها دارد.
تجارت آنها نسبتاً کم، قیمت شان ناپایدار و در تجارت آنها رقابت جهانی وجود دارد.

شکل‌های مصرف گیاهان دارویی

گیاهان دارویی و معطر عمدتاً به فرمهای زیر مصرف می‌شوند:

گیاه تازه
گیاه خشک شده یا کنسرو شده
بصورت فرآوری شده توسط حرارت
استحصال مواد موثر در صنعت

روش تهیهٔ برخی از اشکال مصرفی داروهای گیاهی

دم کرده: مقدار تعیین شده از پودر گیاه را، در مقدار معینی از آب جوش ریخته و به بهم می‌زنند. بعد روی ظرف را پوشانده و به مدت ۳۰-۱۵ دقیقه صبر می‌کنند سپس آن را صاف می‌کنند.
جوشانده:

جوشانده ملایم: مقدار معینی از گیاه خردشده را با ۴٫۱ لیتر آب جوش مخلوط کرده، آن را کمی می‌جوشانند. سپس آن را از حرارت دور کرده، صبر می‌کنند تا دم بکشد. سپس آن را صاف می‌کنند؛
جوشاندهٔ معمولی: تفاوت آن با جوشاندهٔ ملایم در افزایش زمان جوشش است.

خیسانده: این شکل برای مواد مؤثری که در اثر حرارت از بین می‌روند، توصیه می‌شود. برای تهیهٔ خیساندهٔ سرد، مقدار مشخصی از پودر گیاه را در حجم معینی از آب ریخته، درِ ظرف را ۶ الی ۱۲ ساعت می‌بندند. سپس محتویات ظرف را صاف می‌کنند.


در ایران حدود ۸۰۰۰ گونه گیاهی موجود است که از این تعداد ۲۳۰۰ گونه جزء گیاهان معطر و دارویی هستند و از این تعداد ۴۵۰ گونه در عطاری‌های ایران به فروش می‌رسد.

بر اساس تحقیقی که از طرف دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد شایعترین گیاهان دارویی خریداری شده از عطاری‌ها در شهر تهران در سال ۱۳۸۷ انجام شده است، شایعترین گیاهان خریداری شده از عطاران:

در فصل بهار به ترتیب، گل گاو زبان، سنبل الطیب، خاکشیر، بنفشه
در فصل تابستان به ترتیب خاکشیر، کاسنی، شاه تره، تخم شربتی
در فصل پاییز، به ترتیب آویشن، پنیرک، گل ختمی، بنفشه
در فصل زمستان به ترتیب دارچین، زنجبیل، چهارگل و آویشن بوده است.
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آلوئه پِری

آلوئه پِری




خصوصیات گیاهشناسی:




گیاه "آلوئه پِری" یکی از گونه های جنس آلوئه است. این گیاه بومی سوکوترا در یمن می باشد و اغلب با نام سوکوترین آلوئه (Socotrine aloe) شناخته می شود. این نوع از آلوئه عمدتاً در نواحی صخره ای یافت می شود. ژل تلخ برگ های این گونه از آلوئه نیز در داروسازی و طب سنتی کاربرد دارد.

آلوئه پِری گیاهی چندساله با ساقه ای به طول حدود 1.5 متر، چوبی، دارای اثر برگ می باشد. برگ ها به رنگ سبز مایل به زرد، اغلب با نقاط تیره رنگ، ضخیم، آبدار و گوشتی، نیزه ای شکل، با حاشیه ای خاردار می باشد. خارهای حاشیه برگ ها به رنگ قرمز هستند.

گل ها خوشه ای، لوله ای، به رنگ قرمز – نارنجی یا مایل به زرد دیده می شوند. خوشه ی گل حدود 15 تا 25 سانتیمتر طول و 5 تا 7.5 سانتیمتر عرض دارد. میوه به صورت کپسول لوکولیسید و حاوی تعداد زیادی بذر می باشد.



شرایط محیط رشد:




گونه های مختلف آلوئه گیاهانی مقاوم به گرما، خشکی و حتی شوری هستند. علت مقاومت آنها ساختار خاص مورفولوژیکی این گیاه است. بذرهای این گیاه در شرایط اقلیمی مناسب در دمای 21 درجه سانتیگراد سبز می شوند. آلوئه به سرما بسیار حساس است. بطوریکه رشد آن در دمای کمتر از 10 درجه سانتیگراد متوقف می شود. از اینرو در اقلیم های سرد، این گیاه را در شرایط گلخانه تولید می کنند. اگرچه آلوئه دمای 50 درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل می کند ولی دمای مناسب برای رشد و نمو این گیاه 20 تا 30 درجه سانتیگراد است. وزش بادهای گرم توأم با آفتاب شدید برای آن مناسب نیست و سبب تغییر رنگ برگ از سبز به قهوه ای شده و در این شرایط رشد گیاه متوقف می شود.

گونه های مختلف جنس آلوئه به رطوبت بالا، آب ایستایی و آبیاری زیاد حساس است. از اینرو آبیاری گیاهان باید زمانی انجام شود که خاک کاملاً خشک باشد. اگر هدف از کشت این گیاه تولید پاجوش برای تکثیر باشد، دوره های آبیاری کوتاه تر (با توجه به شرایط اقلیمی هر 7 تا 10 روز یکبار) توصیه می شود. چنانچه هدف از کشت، تولید ژل برای مصارف صنعتی باشد هر 14 روز و یا حتی 20 تا 30 روز یکبار (با توجه به شرایط اقلیمی محل رویش) گیاهان باید تحت آبیاری قرار گیرند.

آلوئه را در هر نوع خاکی می توان کشت کرد، ولی خاک های سبک که از زهکشی مناسبی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه می شود. خاک های لومی حاوی مواد آلی کم نیز خاک های مناسبی برای کشت این گیاه است. خاک های هوموسی و خاک هایی که از مقدار فراوانی مواد آلی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه نمی شوند. خاک های قلیایی تا «پی اچ» 5/8 خاک های مناسبی برای کشت آنها گزارش شده است.



تکثیر:




ازدیاد گیاه آلوئه آربورسنز مانند سایر گونه های این جنس به دو روش جنسی (توسط بذر) و غیرجنسی (از طریق پاجوش، قلمه و تکثیر از طریق کشت بافت) انجام می گیرد.



: منابع

http://www.llifle.com/Encyclopedia/SUCCULENTS/Family/Aloaceae/23896/Aloe_perryi
https://en.wikipedia.org/wiki/Aloe_perryi
امیدبیگی، ر. 1389. تولید و فرآوری گیاهان دارویی. انتشارات آستان قدس رضوی، جلد چهارم، چاپ اول، 423 صفحه.


تصاویر گیاه آلوئه پِری:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آنتمیس کاتولا




خصوصیات گیاهشناسی:




گیاه "آنتمیس کاتولا" گیاهی یکساله بوده که گل هایی با عطر بسیار قوی تولید می کند. عطر گل های آن در اغلب موارد ناخوشایند است به همین دلیل به آن "بابونه بدبو" نیز گفته می شود. این گیاه بومی اروپا و شمال آفریقا است که توانسته به شمال امریکا، آفریقای جنوبی، استرالیا و نیوزیلند نیز منتقل شده و در این نواحی نیز با موفقیت کشت گردد.

این گیاه اغلب در زمین های بایر، مزارع و اطراف جاده ها می روید. به همین دلیل در بیشتر موارد جزو علف های هرز محسوب می شود که به زمین های زراعی و باغی حمله می کند.

انتمیس کاتولا شباهت زیادی به گیاه بابونه آلمانی یا Anthemis nobilis دارد. به طوری که که هر دو گونه دارای ساقه های ناراست بوده که در انتهای آنها گل های منفرد و بزرگی تشکیل می شود. اگرچه آنتمیس کاتولا به وسیله عدم وجود فلس های غشایی در زیر گل ها، از گیاه بابونه حقیقی یا آلمانی قابل تشخیص می باشد، ولی یکی از مشخصه های بارز این گونه که آن را از گونه بابونه آلمانی یا حقیقی متمایز می کند، بوی بسیار قوی و زننده آن می باشد.

برگ های این گیاه نیز از نظر ظاهری شباهت بسیاری به گیاه رازیانه دارند به همین دلیل به آنها Dog’s Fennel نیز گفته می شود. این برگ ها در برخی موارد دارای کرک های ریز و نازک در سطح رویی هستند اما در بیشتر موارد فاقد کرک می باشند. برگ ها فاقد دمبرگ بوده و به طور مستقیم از ساقه خارج می شوند. برگ ها مرکب و دارای لوب های بسیار زیاد و نازک بوده که می توانند حدود 2.5 تا 5 سانتیمتر طول داشته باشند.

گل ها به صورت منفرد و در انتهای ساقه ها تشکیل می شوند. به طور متوسط، هر گل حدود یک اینچ یا 2.34 سانتیمتر قطر دارد. هر گل حدود 10 تا 18 گل زبانه ای سفید رنگ دارد. که در انتها دارای سه دندانه می باشند. این گل ها نیز مانند سایر گل های خانواده آستراسه، دارای گل های لوله ای در وسط و گل های زبانه ای در اطراف است.

میوه ها فندقه (بدون پاپوس) و شیار دار (با ده شیار) و کوچک می باشند.



شرایط محیط رشد:




آنتمیس کاتولا مکان های آفتابی و خاک های به خوبی آبیاری شده با پی اچ خنثی تا کمی اسیدی را ترجیح می دهد. رشد موفقیت آمیز آن در خاک هایی با بافت سنگین نیز مشاهده شده است.



تکثیر:




ازدیاد این گیاه از طریق بذر صورت می گیرد. بهترین زمان کشت بذرها در خارج از گلخانه، بلافاصله پس از رسیدن می باشد. بیشترین جوانه زنی بذور در پاییز صورت می گیرد.



هشدار:




آنتمیس کاتولا ممکن است برای سگ ها، گربه ها، اسب ها و خوک های شیلیایی سمیت ایجاد کند. همچنین از عوارض سمیت آن بر روی انسان نیز می توان به التهابات پوستی، استفراغ، اسهال، کم اشتهایی و واکنش های آلرژیک اشاره کرد. همچنین استفاده طولانی مدت از آن نیز می تواند موجب خونریزی گردد.



: منابع



تصاویر گیاه آنتمیس کاتولا:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آنغوزه


آنغوزه بومی بیابانهای خشک ایران، کوهای افغانستان بوده و بیشتر در هند کشت می شود. Foetida در لاتین به معنای بوی بد است که به بوی نامطبوع این گیاه اشاره دارد.آنغوزه از گياهان دارويي مهم تيره چتريان مي باشد. اين گياه علفي، چند ساله کرکدار، بوته اي يا درختچه اي و مونوكارپيك است (گياهاني که در طول رويش فقط يکبار به گل مي روند).​
بسته به شرايط اقليمي محل رويش ، سال پنجم يا ششم و به گفتة بعضي از محققين پس از 6 تا 10 سال به گل مي رود و سپس دوره رويشي آن خاتمه مي يابد. در پنج سال اول منحصراً داراي تعدادي برگ واقع بر روي سطح زمين مي باشد. تدريجاً از بين برگ هاي آن که عموماً ظاهري غبار آلود دارند ، ساقه اي راست ، تقريباً استوانه اي و گوشتدار خارج مي شود که ارتفاعي متجاوز از 1تا 2 متر پيدا مي کند. در انتهاي ساقه هاي اصلي و فرعي گلهاي زرد رنگ و مجتمع به صورت گل آذين چتر مركب پديدار مي شود. گلها هرمافروديت هستند.​
برگهاي قاعدة ساقة اين گياه عموماً گوشتدار، به طول متوسط 50 تا 60 سانتي متر و فاقد دمبرگ و منقسم به قطعاتي با تقسيمات فرعي دندانه دار يا لوبدار است. قطر ريشة اين گياه بر حسب سن گياه متفاوت و حدود 7-15 سانتي متر مي باشد و معمولاً تا عمق30-40 سانتي متردر خاک فرو مي رود .​
ريشه ها به صورت افقي و به موازات سطح خاک قرار دارند که در حفاظت خاک اهميت فراواني دارد.​
ريشه ها به صورت افقي و به موازات سطح خاک قرار دارند که در حفاظت خاک اهميت فراواني دارد.​
برگها به صورت روزت و روي زمين گسترده مي باشند. برگها سبز تيره و داراي بريدگي هاي عميق و تقسيمات فرعي مي باشند و برگهاي قاعدۀ ساقة اين گياه عموماً گوشتدار، به طول متوسط 50 تا 60 سانتي متر و فاقد دمبرگ و منقسم به قطعاتي با تقسيمات فرعي دندانه دار يا لوبدار است.​
ميوة آن شيزوکارپ(دو فندقه) به رنگ قهوه اي تيره يا قهوه اي خرمايي و بوي تند دارد. شکل آن بيضوي نسبتاً مسطح و داراي 5 خط مشخص در هر مريکارپ با کناره تغيير شکل يافته به صورت بال است. دو فندقه در زمان رسيدن از يکديگر جدا مي شوند و هر کدام به يک بذر تبديل و ريزش مي کنند .​
ريشة اين گياه از دو لاية ضخيم و نازک تشکيل شده است . پوست بيروني ريشه به رنگ قهوه اي متمايل به تيره است و پس از خشک شدن به صورت يک لاية نازک به راحتي جدا مي شود. پوست دروني ضخيم و به رنگ سفيد مي باشد. ريشه ها راست،گوشتدار و نسبتاً ضخيم مي باشند. شیرابه خشک شده این گیاه از ریزوم و یا ریشه بالایی آنغوزه استخراج می شود.​
منطقة يقة گياه پوشيده از اليافي است که باقيماندۀ غلاف خشک شده برگهاي سنوات قبل است. اين الياف يک لاية محافظ براي اين منطقه به حساب مي آيند. پس از تشکيل بذر چون در گياه بالغ، تمامي شيرۀ پرورده براي ساختن بذر به مصرف مي رسد گياه براي هميشه خشک مي شود و ريشه مورد حملة حشرات و آفات قرار گرفته و مي پوسد.​
این گیاه خاکهایی عمیق و غنی و همچنین مکانهایی آفتابی را می پسندد. به دماهای زیر 10- درجه مقاوم است. به خاکهایی با بافتها و pHهای گوناگون سازگاری دارد ولی بهترین رشد را در خاکهایی عمیق و با زهکش مناسب دارد.​
ترکیبات عمده آنغوزه 40 تا 64% رزین، 25% صمغ های درون زا و 17-10% اسانس می شود. رزین دارایasaresinotannols نوع A و B، فرولیک اسید، آبلی فرون و 4 ترکیب ناشناخته دیگر می شود. رزین بدست آمده تازه سفید خاکستری است و پس از خشک شدن کهربایی پررنگ می شود.​
در هنگام پخت بوی نامطبوع آن کمتر می شود. معمولا در آشپزی به صورت چاشنی و یا ترشی مورد استفاده قرار می گیرد و گفته می شود برای عمل هضم مناسب است. در هند به عنوان ادویه ای در پخت غذاها استفاده شده و اهمیت آن مانند ادویه های دیگر مثل زردچوبه است.یکی از خواص این گیاه این است که ضد نفخ بوده و می تواند رشد باکتری های همزیست را در روده کاهش دهد و در نتیجه میزان تولید گاز را کم کند. در طب غربی از این گیاه برای درمان آسیبهای شکمی در قرنهای 18 و 19 استفاده می شد. از این گیاه برای مبارزه با آنفولانزا نیز استفاده می شود. در سال 1918 از این گیاه برای مبارزه با آنفولانزای شایع شده در اسپانیا استفاده شد. در سال 2009 محققان نشان دادند که ریشه آنغوزه دارای ترکیبات ضد ویروسی طبیعی است که می تواند ویروسها H1N1 ( آنفولانزا) را در شرایط درون شیشه ای نابود کند. علاوه بر این، گفته می شود که این گیاه می تواند به درمان آسم و برونشیت نیز کمک کند. در طب سنتی این گیاه را به گردن کودکان مبتلا به سرماخوردگی می آویختند. آنغوزه می تواند به عنوان ماده ای ضد باروری و یا سقط جنین استفاده شود. رزین آنغوزه ضد صرع است. علاوه بر این به عنوان پادزهری برای تریاک نیز شناخته می شود. در علم گیاهان دارویی مدرن برای درمان هیستری، برخی بیماری های عصبی، برونشیت، آسم و سرفه های شدید استفاده می شود. رزین این گیاه ضد اسپاسم، ضد نفخ، خلط آور، ملین و آرام بخش است. اسانس بدست آمده از صمغ آن برای درمان آسم مفید است. علاوه بر این، آنغوزه میزان جریان خون را کم کرده و باعث پایین آمدن فشار خون می شود. در یک تحقيق به بررسي شرايط بهينه توليد سوسپانسيون آبي آنغوزه و تاثير اسپري آن براي كنترل آفات كليدي كرمان از جمله شته اقاقيا ،Aphis fabaeشپشه آردی( Tribolium castaneuem )و مگس سفيد (Bemisia tabacci ) پرداخته شد. نشان داده شد که اين عصاره علاوه بر آفت كش بودن به علت بوي خاصي كه دارد بعنوان دافع خوبي براي حشرات مضر ديگر نيز مي باشد كه به حفاظت محصولات كمك مي كند. به منظور ایمنی زیستی و کاهش اثرات سموم شیمیایی برای اولین بار در ایران استفاده از قارچ لکانیسیلیوم موسکاریوم و عصاره آبی انغوزه برای کنترل بیولوژیک تعدادی از آفات کلیدی که سالانه خسارات زیادی به محصولات وارد می‌کنند، صورت گرفت. در این مطالعه نیز نشان داده شد که کنترل بیولوژیکی آفات هدف با استفاده از عصاره این گیاه به خوبی صورت گرفت. آنغوزه می تواند میزان التهاب را کم کرده و همچنین باعث مرگ سلولهای سرطانی شود. گفته می شود آنغوزه می تواند میزان کلسیم استخوانها را افزایش دهد.​
بهترین روش تکثیر این گیاه استفاده از بذر است. نشاکاری برای این گیاه مناسب نیست.​
عوارض جانبی : میزان تاثیر این گیاه در افراد مختلف می تواند متفاوت باشد. از اینرو باید با احتیاط و تا حد امکان با توصیه پزشک و یا فرد متخصص مصرف شود. برخی افراد به گیاهان خانواده Apiaceae حساسیت دارند. به طور کلی این گیاه می تواند در برخی افراد ایجاد حساسیت کند. با این وجود درباره عوارض جانبی این گیاه اطلاعات کمی موجود است. در برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده شد که عصاره آنغوزه برای سلولهای تخمدان و گلبولهای سفید خون سمی است. علاوه بر این مانع از جذب تیامیدین به DNA می شود. آنغوزه می تواند خطر افزایش خونریزی داشته باشد. به همین دلیل افرادی که اختلالاتی در ارتباط با خونریزی دارند نباید از این گیاه استفاده کنند. این گیاه به صورت سنتی نیز برای سقط جنین استفاده می شد. بنابراین زنان باردار نباید از این گیاه استفاده کنند. این گیاه با داروهایی مانند آسپرین، تنگ کننده های عروق(anticoagulants) مانند warfarin یا heparin، داروهای ضد پلاکتهای خونی مانند clopidogrel و داروهای استروئیدی ضد التهاب مانند ibuprofen و naproxen اختلال دارد. از آنجاییکه باعث کاهش فشار خون می شود نباید همزمان با داروهای پایین آورنده فشار خون مصرف شود. مصرف ژینکو و سیر با این گیاه می تواند اختلالات خونی مانند خونریزی را سبب شود.​

: منابع​

Poonam Mahendra and Shradha Bisht. 2012. Ferula asafoetida: Traditional uses and pharmacological activity. Pharmacogn Rev. 6(12): 141–146.​
زهرا زمانی. 1392. بررسی تأثیر عصاره آبی انغوزه و قارچ لکانیسیلیوم موسکاریوم در کنترل بیولوژیکی آفات کلیدی مگس سفید و شته اقاقیا. نشریه علمی- پژوهشی زیست شناسی جانوری تجربی. مقاله 1، دوره 2، شماره 1. صفحه 1-8​
زهرا زماني، محمد مهدي امينايي، غلامرضا بخشي خانيكي. معرفي عصاره آبي آنغوزه Ferula assafoetid بعنوان عامل كنترل بيولوژيك شپشه آرد ، شته اقاقيا ومگس سفيد در استان كرمان. سومين همايش ملي بيوتكنولوژي كشاورزي ايران (گياهي، دامي و صنعتي​

تصاویر گیاه آنغوزه:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آنيسون


آنيسون گیاهی است علفی، یکساله و دارای ریشه راست از جنس Pimpinella در خانواده چتريان (Apiaceae) که بومی شرق مدیترانه و جنوب غرب آسیا میباشد​
آنيسون دوکی شکل است و ساقه بی کرک و استوانه ای به ارتفاع 30 تا 50 سانتی متر دارد. برگها 3 نوع کاملاً متفاوت دارد بطوریکه در ابتدای ساقه قلبی شکل، مدور با بریدگیهای دندانه دار است ولی برگهای قسمت های وسط ساقه مرکب از 3 یا 5 برگچه نوک تیز و برگهای انتهایی ساقه سه قسمتی و دارای تقسیمات باریک و کامل است.​
گلهای کوچک و سفید رنگ آن مجموعاً به صورت چتر مرکب مجتمع می گردد. گلدهی از جولای تا آگوست و فصل تولید بذرها از آگوست تا سپتامبر است. بذر آن کوچک، بیضوی یا گلابی شکل، به طول 3 تا 4 سانتی متر، به عرض 5/1 تا2 میلی متر و به رنگ سبز مایل به خاکستری یا زرد مایل به سبز است. بر روی میوه آن 5 خط طولی مشخص دیده می شود. تارهای ریز و فراوانی نیز همه قسمتهای میوه آنرا فرا گرفته است.​
خاکهای سبک شنی و تهی از مواد غذایی و همچنین خاکهای سنگین رسی برای کشت گیاه مناسب نیست. انیسون بهترین رشد را در نور کافی، خاکهای حاصلخیز و با زهکش مناسب دارد. بذرهای این گیاه باید در بهار به محض اینکه خاک گرم شد کاشته شود.​
انیسون در نقاط مختلف جنوب ایران کشت می‌شود و از اقلام صادراتی ایران است.​
مهمترین ترکیب در انیسون که مسئول طعم و عطر آن است یک ترکیب فیتواستروژنی به نام آنتول است که هم در انیسون و هم در انیسون ستاره ای(Illicium verum) یافت می شود. هزینه تولید انیسون ستاره ای کمتر از انیسون است و امروزه در غرب به عنوان جایگزینی برای انیسون کاشته می شود. میزان اسانس بدست آمده از عصاره انیسون 3-2% است که در این مقدار 90-80% آن آنتول است. این گیاه دارای 18% پروتئین، 23-8% اسیدهای چرب، 5% نشاسته، 25-12% فیبر و 13-9% آب است. اسیدهای چرب در این گیاه شامل پالمیتیک اسید و اولئیک اسید می شود. مطالعات دیگری وجود یوگنول، ترانس آنتول، متیل کویکول، انیس آلدهید، استراگول، کومارین ها، اسکوپولتین، آمبلیفرون، استرول، ترپن هیدروکربنها، فیتواستروژن ها ( آنتول) و پلی استیلن ها را به عنوان ترکیبات اصلی اسانس دانه انیسون تائید کرده اند. در یک مطالعه نشان داده شد که میزان ترکیبات موثره در انیسون تحت شرایط جغرافیایی تغییر می کند. در مطالعه دیگری نشان داده شد که میزان ترانس آنتول که ترکیب اصلی در این گیاه است در کل گیاه 4/57% و در دانه ها 2/75% است. سایر ترکیبات بین 5-1% اسانس را دربر می گیرند.​
طبع این گیاه گرم و خشک است. در گذشته از این گیاه برای درمان طبع سودایی شدید، کابوس و نیز در درمان بیماری صرع استفاده می شد. این گیاه در تمیز و سفید کردن دندانها نیز موثر است. بر طبق گفته Pliny the Elder، نویسنده و محقق رومی، انیسون برای درمان بی خوابی موثر است. در نوشته های او آمده اسکندر کبیر از این گیاه همراه با عسل در هنگام صبح برای شاداب شدن موثر است. رومیان باستان اغلب از این گیاه برای طعم دادن به کیکهایی استفاده می کردند که آن را mustaceoe می نامیدند و در پایان مهمانی ها آن را مصرف می کردند. در دهه 1860 و در جنگ جهانی اول از این ماده برای ضدعفونی زخمها استفاده شد ولی بعدها مشخص شد این ماده سبب سمیت بالای خون می شود. در آشپزی هندی و پاکستانی به انیسون و رازیانه یک نام (saunf) داده می شود و تفاوتی میان این دو قائل نیستند. در مصر باستان از این گیاه چای تهیه کرده و به مادران در دوران شیردهی می دادند. امروزه خواص دارویی متعددی برای انیسون شناسایی شده است که عبارتند از:
1. ضد باکتری و ضد قارچ: در بررسی عصاره های آبی، متانولی، استونی انیسون(Pimpinella anisum) بر روی 4 باکتری(Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Escherchia coli, Klebsiella pneumoniae) نشان داده شد که عصاره های آبی و متانولی انیسون همه باکتری ها را از بین بردند و عصاره آبی موثرتر از عصاره متانولی بود. در یک مطالعه دیگر نشان داده شد که انیسون توان بازدارندگی از باکتری های گرم منفی را ندارد ولی عصاره الکلی آن می تواند از فعالیت باکتری های Micrococcus luteus و Mycobacterium smegmatis جلوگیری کند. در مطالعه دیگر وقتی عصاره این گیاه همراه با عصاره آویشن(Thymus vulgaris) استفاده شد اثر بازدارندگی آن بر روی باکتری های Bacillus cereus، Staphylococcus aureus و Proteus vulgaris بیشتر بود. Kosalec و همکاران فعالیت ضدقارچی اسانس انیسون بر روی 7 گونه مخمر و 4 گونه قارچهای پوستی(dermatophytes) را بررسی و نشان دادند که عصاره انیسون می تواند از فعالیت قارچ های Candida albicans، C. parapsilosis، C. tropicalis، C. pseudotropicalis و C. krusei جلوگیری کند. علاوه بر این در مطالعات دیگر بازدارندگی این اسانس بر روی Aternaria alternata، Aspergillus niger و بسیاری از قارچهای دیگر به اثبات رسیده است.
2. اثر آرام بخشی بر روی ماهیچه ها: Boskabady و Ramazani-Assari نشان دادند خاصیت عصاره این گیاه بر روی ماهیچه ها و آرام کردن آنها از طریق تاثیر بر روی گیرنده های muscarinic است. در مطالعه دیگری اثر ضد اسپاسم عصاره الکلی( 60% الکل) این گیاه نشان داد که این عصاره می تواند با تاثیر بر مسیر NO-cGMP باعث کاهش اسپاسم شود.
3. ضد تشنج و صرع: در مطالعات گوناگونی به اثبات رسیده است که این گیاه می تواند از شدت حملات ناگهانی کم کرده و یا مانع از تشنج و صرع شود. Heidari و Ayeli نشان دادند که استفاده از عصاره الکلی انیسون می تواند وقوع تشنج را در موشها به تاخیر بیاندازد.
4. تاثیر بر روی سیستم گوارشی: مطالعات نشان می دهند که عصاره این گیاه می تواند به صورت معنی داری میزان آسیب به معده را کاهش و مانع از ایجاد زخم معده شود. عصاره این گیاه ضد تهوع بوده و می تواند از اختلالات معده و عوارض آن مانند استفراغ جلوگیری کند. با مطالعه بر روی 20 بیمار مبتلا به یبوست نشان داده شد که استفاده از این گیاه بدون هیچ تغییری در برنامه غذایی این افراد می تواند باعث بهبود یبوست شود. در اروپا انیسون عمدتا به عنوان داروی ضد نفخ استفاده می شود.
5. تسکین دهنده و ضد التهاب: Tas نشان داد که استفاده از عصاره Pimpinella anisum به اندازه مورفین و آسپرین می تواند باعث کاهش درد و التهاب شود. نشان داده شد که روغن این گیاه معادل mg/kg 100 آسپرین یا mg/kg 10 مورفین در 30 دقیقه است. از این گیاه برای درمان انقباضات شدید در دوران قاعدگی استفاده می شود.
6. کاهش علائم یائسگی مانند گرگرفتگی: یک مطالعه بر روی 72 زن نشان داد که مصرف 100 میلی گرم عصاره انیسون به مدت 4 هفته گرگرفتی ناشی از یائسگی را کاهش داد.
7. آنتی اکسیدانت: Gulcin با مقایسه عصاره این گیاه و آنتی اکسیدانتهای مصنوعی به این نتیجه رسید که این گیاه خاصیت آنتی اکسیدانتی بالا و قابل مقایسه با ترکیبات مصنوعی دارند.
8. حشره کش: در یک مطالعه نشان داده شد که عصاره Pimpinella anisum مانع از فعالیت لارو Lycoriella ingenua می شود. Prajapati و همکاران نشان دادند که اسانس انیسون و سرو کوهی می تواند فعالیت گونه های مختلف پشه ها را مختل کند. از اسانس این گیاه به عنوان دارویی حشره کش و در درمان شپش سر و کرمها نیز می توان استفاده کرد.
9. ضد ویروس: مطالعه بر روی تاثیر اسانس رازیانه و انیسون بر روی ویروسهای موزائیک تنباکو، ویروس حلقوی تنباکو و ویروس سیب زمینی نشان داد که عصاره این دو گیاه باعث نابودی کامل این ویروسها شد. ترکیب عصاره انیسون و پیاز مانع از رشد ویروسهای تبخال و سرخک می شود.
10. تاثیر بر روی بیماران دیابتی: بررسی تاثیر 5 گرم پودر دانه انیسون به صورت روزانه و به مدت 60 روز بر روی بیماران دیابتی نوع 2 نشان داد که در بیماران شاهد قند خون 11% افزایش و در بیماران تیمار شده با انیسون میزان گلوکز خون 36% کاهش یافت.
11. تاثیر بر جذب گلوکز: Kreydiyyeh و همکاران نشان دادند که مصرف روغن انیسون به صورت معنی داری میزان جذب گلوکز را افزایش می دهد. آنها علت این امر را افزایش فعالیت آنزیم Na+-K+ ATPase عنوان کردند.
12. تاثیر بر روی دستگاه تنفسی: برای درمان آسم مفید است. دمنوش انیسون کاهش دهنده علائم سرماخوردگی است. خوش بو کننده دهان ومجاری تنفسی و درمان کننده سرفه، آسم و برونشیت است. خلط آور است.

در بسیاری از موارد انیسون به بیماری های باکتریایی آلوده می شود و در این صورت خسارت سنگینی به محصول وارد می گردد. استفاده از تکنیک های مناسب به زراعی نقش مهمی را در کاهش بیماری های باکتریایی دارد. از بیماری های قارچی انیسون، لکه برگی می باشد که آبیاری و خاک نامناسب، نقش عمده ای در گسترش این بیماری دارد.​
انیسون گیاهی است که می توان آن را به صورت بذر یا به صورت نشا کشت کرد ولی بدلیل آن که بذرهای انیسون از قوه رویشی مناسبی برخوردارند، کشت مستقیم در زمین اصلی نتایج مطلوبی دارد. علاوه بر این از آنجاییکه ریشه این گیاه راست و عمودی است در هنگام نشاکاری می تواند آسیب ببیند از اینرو بیشتر از کاشت بذر استفاده می شود. کاشت بذرها به صورت ردیفی و به ازای هر متر 50 تا 60 بوته انجام می گیرد. برای کاشت از بذرهایی باید استفاده شود که وزن هزار دانه آن 4 تا 5 گرم باشد زیرا عملکرد محصول افزایش می یابد. پس از کاشت انجام غلطک مناسب و آبیاری کافی سبب یکنواختی در رویش بذرها می¬شود. پس از کاشت انیسون به آب زیادی نیاز دارد.​
موارد منع مصرف و عوارض جانبی
انیسون در دوران حاملگی منع مصرف دارد. مصرف انیسون برای کسانی که طبع گرم دارند می‌تواند موجب بروز سردرد شود، همچنین ممکن است استفاده زیاد آن موجب حساسیت پوستی و کبدی نیز شود. اسانس این گیاه نباید توسط کودکان استفاده شود. در مصرف زیادتر از cc60 در روز از عرق این گیاه ،افزایش خون ریزی عادت ماهانه مشاهده شده است. به دلیل سمی بودن، اسانس آن بصورت مستقیم مورد استفاده قرار نمی گیرد. مصرف زیاد اسانس انیسون موجب لرزش، احتقان مغزی وریوی، بیحالی، تشنج صرع مانند، از دست دادن قدرت تشخیص و حالتی مانند مستی و مشکلاتی در گردش خون در اشخاص می شود. تداخلات دارویی این گیاه با سایر داروها هنوز نشان داده نشده است.​

: منابع​

Asie Shojaii, Mehri Abdollahi Fard. Review of Pharmacological Properties and Chemical Constituents of Pimpinella anisum. Published online Jul 16, 2012​

تصاویر گیاه آنيسون:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آوندول


آوندول گیاهی است دوساله که در ارتفاعات زاگرس در غرب و جنوب غربی ایران می روید. در این مناطق از این گیاه استفاده های غذایی و دارویی بسیاری می شود، از ویژگی های این گیاه در طب سنتی می توان به اثرات مدر، مقوی و دفع کننده سنگ کلیه اشاره کرد. ریشه این گیاه را نیز به صورت پخته به عنوان یک غذای مقوی مصرف می کنند. ا​
رویشگاههای طبیعی آوندول بیشتر شامل ارتفاعات و مناطق برف گیر می باشد. گونه آوندول به طور کلی در مناطقی با حداقل ارتفاع 1500 متر از سطح دریا که سالانه به طور متوسط بیش از 600 میلی متر بارندگی داشته و بخشی از ریزش های جوی آن به صورت برف می بارد، به خوبی رشد می کند. حداقل دمای هوا 10- درجه سانتیگراد و حداکثر دمای هوا در طول رشد رویشی گیاه به ندرت از 30 درجه سانتیگراد تجاوز می کند. از لحاظ شیب محدوده رویشی دارای شیبی از 20 تا 45 درصد بود. همچنین بیشترین تراکم گونه آوندول در جهت های جغرافیایی شمالی و شرقی می باشد. رویشگاههای آوندول بر روی خاک های کم عمق و بسیار عمیق با بافت متوسط تا سنگین که ظرفیت نگهداری آب بالایی داشته و فاقد شوری و قلیاییت می باشند، دیده می شود. ارتفاع از سطح دریا، هدایت الکتریکی، درجه حرارت و فسفر از بیشترین نقش در پراکنش گونه آوندول برخوردارند. در مجموع 5 ترکیب شیمیایی کورزرن، منتوفوران، کاریوفیلن اکسید، آلفا-سدرن و بتا آلمن به عنوان ترکیبات شیمیایی شاخص مشاهده گردید است.​

: منابع​

اسماعیلی و همکاران، 1389، بررسی تغییرات کمی و کیفی اسانس گیاه آوندول (Smyrnium cordifolium Boiss.) در پنج منطقه رویشی استان لرستان​
جهانتاب و همکاران، 1394، بررسی برخی خصوصیات فردی گونه دارویی آوندول در منطقه بویر احمد​

تصاویر گیاه آوندول:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آویشن برگ باریک



دانستنی های علمی:




آويشن دنایی يکی از گياهان دارویی متعلق به خانواده نعناع است. سرشاخه های گلدار اين گياه علفی و چندساله کاربرد وسيعی در تهيه دارو و درمان انسان در طب سنتی دارد. مهمترين ماده مؤثره آن، تيمول و کارواکرول می باشد. از آنجایی که شرايط اکولوژی نقش عمده ای در رشد، نمو، کيفيت و کميت ماده مؤثره گياهان دارویی دارد.

این گونه دارویی به عنوان یک گونه کوهستانی، به واسطه ترکیبات اسانسی از ارزش دارویی بالایی برخوردار است. جمعیت های این گونه در سال های اخیر به واسطه برداشت های بسیار زیاد به شدت رو به کاهش نهاده است که در این راستا اجرای برنامه های حفاظتی و مدیریتی سریعی را می طلبد. این گونه با ریسک پایین انقراض (LR) از نظر برنامه ریزی های حفاظتی و مدیریتی ارزشمند می باشد.



خصوصیات گیاهشناسی:




گیاه آویشن دنایی ساختار بوته ای دارد و دارای ساقه مستقیم و علفی یا چوبی و پرشاخه به ارتفاع 10-30 سانتیمتر و در بعضی موارد تا 45 سانتیمتر است. ساقه های منشعب آویشن دنایی پوشیده از كرك های سفیدرنگ می باشد. برگ های آن معطر تا حدودی همیشه سبز متقابل تقریباً بدون دمبرگ یا دارای دمبرگ بسیار كوتاه می باشد. برگ ها خاكستری روشن بیضوی - نیزه ای تا حالت كشیده یا لوزی شكل با طول 5 تا 15 میلیمتر كه عمدتاً كنار برگ ها برگشته می باشد. سطح تحتانی برگ ها از گردی به رنگ متمایل به سفید یا نمدمانند پوشیده شده كه دارای غده های فراوان اسانس می باشد كه به علت وجود چنین غده هایی معمولا گل ها به رنگ ارغوانی كم رنگ تا سفید به شكل لوله ای دو لبه صمغی و به طول 5 میلیمتر دیده می شود. كاسبرگ ها كركدار و غده مانند و دارای براكته های شبیه برگ می باشند. در شاخه های فرعی گل ها بصورت زنگوله ای شكل با لبه دندانه ای كوتاه و صاف است. حالات غیرطبیعی این گیاه آن است كه بعضی از پایه های آن گل های فاقد پرچم دارند و در برخی دیگر پرچم ها زودتر از مادگی رشد می كنند. میوه از چهار فندقه كوچک تشكیل شده كه در لوله كاسه گل محصور شده است. بذر آویشن گرد و ریز كه هر 170000 بذر آن یك اونس (28.3 گرم) وزن داشته و بذور آن برای سه سال زنده باقی می مانند. اسانس آویشن مایعی زرد یا قهوه ای مایل به قرمز تیره، سبك تر از آب با بوی مطبوع قوی و طعم تند است. وزن هزاردانه آن 0.25 تا 0.28 گرم است. زنبور عسل نوش بسیار خوبی از آن بدست می آورد و شهرت عسل های معطر و خوب بعضی نواحی نیز بستگی بوجود این گیاه در آن ناحیه دارد.



شرایط محیط رشد:




آویشن گیاهی است كه بطور طبیعی در شرایط مزرعه ای در نواحی نیمه خشك تا معتدل گرم در دماهای بالا و تشعشع شدید آفتاب و در خاك خوب زهكشی شده رشد می كند. آویشن در مراحل اولیه دارای رشد خیلی كند بوده و در مراحل بعدی نمو، مخصوصاً 60 روز بعد، یك افزایش سریع در تجمع ماده خشك (4 تا 6 برابر تحت نور اضافی و 2.5 تا 5 برابر تحت نور طبیعی) نسبت به گیاهان 40 روزه دارد. میزان آب خاك و رژیم های نوری بطور معنی داری رشد كلنی های آویشن (وزن خشك ریشه و اندام هوایی) را تغییر می دهند و بین شرایط نوری و میزان رطوبت خاك اثر متقابل مشاهده شده و تأثیر افزایش رطوبت خاك در شرایط نور طبیعی به اندازه نور اضافی قابل توجه نبوده است و افزایش رطوبت خاك در شرایط نور طبیعی تأثیری به مراتب كمتر از شرایط نور اضافی دارد. به هر حال در شرایط نور اضافی و رطوبت خاك 70 درصد بالاترین میزان فتوسنتز و اسانس گیاه مشاهده می شود و كمترین میزان اسانس نیز در شرایط نور طبیعی و 50 درصد رطوبت خاك ذكر گردیده است. البته منظور از نور اضافی یعنی جریان فتوسنتزی 200 میكرومول بر متر مربع در ثانیه است كه بوسیله لامپ های HPS به همراه نور طبیعی ایجاد می گردد.

تحقیقات نشان می دهد كه اگر گیاهان معطر در فضای باز مزرعه كشت شوند تركیبات معطر آنها در مقایسه با كشت در گلخانه افزایش چشمگیری می یابد كه علت آن را دمای پایین مزرعه در شب ذكر كرده اند. آویشن گیاهی گرما دوست و حساس به سرمای زمستانه است در بین كالتیوارهای مختلف آویشن آلمانی از كالتیوارهای مقاوم به سرما است.

اگر چه با دیرتر برداشت كردن و پایین تر بریدن پیكر رویشی عملكرد افزایش می یابد ولی موجب حساس شدن گیاه به سرمای زمستانه می گردد. جوانه زنی بذور در رشد و نمو گیاهچه آویشن در ماه های پاییز و زمستان بعلت دمای پایین كندتر از ماه های بهار و تابستان است. در شرایط 25درجه سانتیگراد در 16ساعت و 20 درجه سانتیگراد در 8 ساعت قدرت رویش بذور به بیش از80 درصد می رسد.

آویشن گیاهی است نورپسند كه در شرایط آفتابی و شیب های جنوبی رشد مطلوبی دارد. رشد آویشن در شدت نور بالا در مقایسه با نور طبیعی موجب رشد عمودی شاخه ها، افزایش تعداد شاخه های جانبی، ضخیم تر شدن شاخه ها، پررنگ و براق شدن برگ ها، افزایش كلروفیل، افزایش غده های اسانس، كاهش تنفس روزنه ای و كوتیكولی و افزایش پتانسیل فتوسنتزی می شود. در این شرایط عملكرد وزن خشك و تولید اسانس افزایش می یابد. مطالعات اخیر نشان می دهد كه نور موجب ایجاد كرك های غده ای سپری می شود كه محل اولیه تجمع مونوترپن ها است.

همچنین گزارش كردند كه در آویشن وقتی رطوبت خاك 50 درصد ظرفیت مزرعه باشد نسبت به 90 درصد ظرفیت مزرعه موم روی كوتیكول افزایش و تنفس كاهش می یابد. در رطوبت بالاتر تولید وزن خشك افزایش می یابد. بذور آویشن در شرایط اقلیمی مناسب 14 تا 20 روز پس ازكاشت سبز می شوند.

با گذشت سن (گیاهان چندساله) در اوایل بهار (فروردین) رویش گیاهان آغاز می شود و از اواسط اردیبهشت اولین گل ها ظاهر می شوند و گلدهی تا اواخر خرداد همچنان ادامه می یابد چنانچه گیاهان در تابستان برداشت شوند تحت شرایط اقلیمی مناسب و با تشكیل ساقه های گل دهنده مجددا به گل می روند. پی اچ خاك بین 4.5 تا 8 مناسب است.



آفات و بیماری ها:




مهمترین آفت مشاهده شده بر روی آویشن شپشک آرد آلود (mealy bugs) می باشد. مهمترین بیماری های مشاهده شده بر روی آویشن کپک خاکستری (Graymold) می باشد که عامل آن Botrytis Cinerea Pers.ex Fr است. بیماری شایع دیگر پوسیدگی طوقه است كه عامل آن Rnizoctonia Solani Kuehn می باشد .

علفكش هایی كه ممكن است برای كنترل انتخابی علف های هرز آویشن در آزمایش های تحقیقاتی و زراعی استفاده شوند، شامل لینورون، سینبار، استامپ، Foresi te و Versatill می باشد. با این حال آویشن را می توان بدون استفاده از علفكش بطور موفقیت آمیز در مزارع با استفاده از یك پوشش بازدارنده رشد علف هرز پرورش داد، برای چنین كاری می توان از مالچ های آلی استفاده كرد.

استفاده از علفكش انتخابی اتالفلورالین به میزان 1.1 كیلوگرم در هكتار در مرحله جوانه زنی و پس از آن موجب از بین رفتن علف های هرز پهن برگ و باریك برگ می شود. در هنگام انتقال نشا می توان از علفكش رونستار به میزان 7 تا 8 لیتر در هكتار پس از تهیه بستر استفاده كرد. اگر خاك آلوده به علف های هرز چند ساله مقاوم شده شخم بین ردیف ها لازم است از سال دوم به بعد می توان از علفكش ژئومتر به میزان 2 تا 2.5 لوگرم در هكتار در پایان فصل رشد (مهر و آبان) استفاده كرد. خاك بین ردیف ها باید در سال حداقل یكبار برگردان شود تا قدرت جذب بارندگی های زمستانه را داشته باشد.



تکثیر:




در سطح وسیع از روش تقسیم بوته كه زحمت زیادی می طلبد كمتر استفاده می شود اما وقتی گیاهان سه تا چهار ساله شدند برای جلوگیری از چوبی شدن باید تقسیم شوند زیرا در حالت بلوغ و چوبی شده تولید برگ های جدید كاهش می یابد و در نتیجه عملكرد اسانس كم می شود. در آویشن كشت بذر نسبت به قلمه عملكرد بیشتری را حاصل می كند. كشت مستقیم بذر بهتر است در زمستان انجام گیرد زیرا در این روش رطوبت كافی جوانه زنی در اوایل بهار تأمین می شود. جوانه زنی بذور آویشن خوب و مطمئن است ولی به علت رشد كند باید از علف های هرز محافظت شوند. برای اطمینان از جوانه زنی خوب، بذور بایستی متراكم كشت شوند به همین دلیل تنك كردن لازم است. در سطح وسیع از روش خزانه كاری و انتقال نشاء استفاده می شود.



: منابع​


تصاویر گیاه آویشن برگ باریک:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آلوئه آلبیفلورا



خصوصیات گیاهشناسی:




"آلوئه آلبیفلورا" یکی از گونه های جنس آلوئه و بومی ماداگاسکار است. این گیاه به طور معمول در گلدان ها کشت شده و در گلخانه یا خارج از گلخانه (در نواحی فاقد یخبندان) نگهداری می شود.

آلوئه آلبیفلورا گیاهی گوشتی، کوچک، با برگ های باریک و خطی، به رنگ سبز – خاکستری است. گل ها همانند گل های سوسن و به رنگ سفید می باشند. این گیاه به دلیل داشتن گل های زیبا و خاص از سایر گونه های جنس آلوئه متمایز است. به همین دلیل برخی از گیاهشناسان، آن را در گونه دیگری به نام Guillauminia دسته بندی می کنند و نام Guillauminia albiflora مترادف Aloe albiflora می باشد. تعداد کمی از گونه های آلوئه، گل های سفید رنگ تولید می کنند که آلوئه آلبیفلورا یکی از آنهاست.

برگ های این گیاه به صورت رزت و بدون ساقه تولید می شوند. سیستم ریشه ای این گیاه مخروطی یا دوکی شکل است. برگ ها خطی به طول 15 سانتیمتر و عرض 1.5 سانتیمتر و زبر و خشن هستند. روی برگ ها نیز لکه های سفید رنگ تشکیل می شود. حاشیه برگ ها تیز نیست و دارای دندانه های تقریباً سفید رنگی به طول 0.5 تا 1 میلیمتر می باشد.

گل آذین ها به طول 30 تا 36 سانتیمتر، ساده و دارای حدود 18 گل نزدیک به هم می باشد. گل ها به رنگ سفید، به طول 10 میلیمتر، زنگوله ای شکل با دهانه ای به قطر 14 میلیمتر هستند. گونه Aloe bellatula به دلیل تولید گل هایی تقریباً مشابه گل های آلوئه آلبیفلورا، به این گونه شباهت بیشتری دارد. با این تفاوت که گل های آلوئه بلاتولا به رنگ صورتی کمرنگ بوده و تعداد گل های بیشتری نیز تولید می کند.



شرایط محیط رشد:




این گیاه به دلیل تولید گل های زیبا و جذاب، مورد کشت و کار قرار می گیرد و می توان آن را در گلدان هایی در گلخانه نگهداری کرد و یا اینکه در نواحی فاقد یخبندان، در خارج از گلخانه نیز کشت و نگهداری شود.

این گیاه به خوبی در خاک های مرطوب رشد می کند و نیاز به مراقبت زیادی ندارد. در برخی موارد در فصل رشد زمستانه، نیاز به هرس ریشه می باشد.

سرعت رشد آن کُند است. در کشت باغچه ای استفاده از افزایش دهنده های رشدی ممکن است سبب از بین رفتن و خفگی گیاه گردد.

به خاک هایی با بافت سبک، هوموسی، به خوبی آبیاری شده نیاز دارد. بهتر است آبیاری از ته گلدان صورت گیرد و زیرگلدانی پر از آب گردد. همچنین خاک های خنثی تا کمی اسیدی را می پسندد. از نظر نیاز تغذیه ای نیز به کوددهی در تابستان نیاز دارد. کودهای مخصوص کاکتوس ها یا گیاهان گوشتی که دارای پتاسیم بالا و نیز عناصر میکرو و کُندرها شونده باشند، برای تغذیه این گیاه مناسب اند.

از نظر نیاز نوری نیز به نواحی با نور پراکنده تا نیمه سایه نیاز دارند اما می توانند نور کامل آفتاب را نیز تحمل کنند. باید توجه داشت، گیاهی که در سایه رشد کرده قبل از انتقال به محیط های آفتابی، مقاوم سازی شود.



تکثیر:




تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرها در پاییز صورت می گیرد. همچنین می توان از طریق کشت قلمه ها در جعبه های شنی نیز آنها را تکثیر نمود. قلمه ها پس از برداشت باید حدود یک هفته در هوای آزاد باقی بمانند تا شیره آنها خشک شود.



: منابع​


تصاویر گیاه آلوئه آلبیفلورا:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آلوئه آفریقایی



خصوصیات گیاهشناسی:




"آلوئه آفریقایی" یکی از گونه های جنس آلوئه است که بومی آفریقای جنوبی می باشد.

این گیاه بسیار کند رشد بوده و گلدهی آن زمانی صورت می گیرد که گیاه چهار یا پنج ساله شده باشد. زمان گلدهی از زمستان تا اوایل بهار (جولای تا سپتامبر در آفریقای جنوبی) می باشد. گل ها در گل آذین هایی به صورت خوشه های بلند و راست و استوانه ای ظاهر می شوند. این گل ها لوله ای شکل بوده و به رنگ نارنجی یا زرد دیده می شوند.

این گونه از آلوئه ارتباط خویشاوندی نزدیکی با گونه های Aloe excelsa یا Aloe ferox دارد.

برگ ها در این گونه نسبت به گونه Aloe arborescent، نامنظم تر قرار گرفته اند. این برگ ها خطی – نیزه ای بوده و به رنگ خاکستری – سبز دیده می شوند. حاشیه برگ ها نیز دارای دندانه هایی کوچک مایل به قرمز است.



شرایط محیط رشد:




گونه های مختلف آلوئه گیاهانی مقاوم به گرما، خشکی و حتی شوری هستند. علت مقاومت آنها ساختار خاص مورفولوژیکی این گیاه است. بذرهای این گیاه در شرایط اقلیمی مناسب در دمای 21 درجه سانتیگراد سبز می شوند. آلوئه به سرما بسیار حساس است. بطوریکه رشد آن در دمای کمتر از 10 درجه سانتیگراد متوقف می شود. از اینرو در اقلیم های سرد، این گیاه را در شرایط گلخانه تولید می کنند. اگرچه آلوئه دمای 50 درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل می کند ولی دمای مناسب برای رشد و نمو این گیاه 20 تا 30 درجه سانتیگراد است. وزش بادهای گرم توأم با آفتاب شدید برای آن مناسب نیست و سبب تغییر رنگ برگ از سبز به قهوه ای شده و در این شرایط رشد گیاه متوقف می شود.

گونه های مختلف جنس آلوئه به رطوبت بالا، آب ایستایی و آبیاری زیاد حساس است. از اینرو آبیاری گیاهان باید زمانی انجام شود که خاک کاملاً خشک باشد. اگر هدف از کشت این گیاه تولید پاجوش برای تکثیر باشد، دوره های آبیاری کوتاه تر (با توجه به شرایط اقلیمی هر 7 تا 10 روز یکبار) توصیه می شود. چنانچه هدف از کشت، تولید ژل برای مصارف صنعتی باشد هر 14 روز و یا حتی 20 تا 30 روز یکبار (با توجه به شرایط اقلیمی محل رویش) گیاهان باید تحت آبیاری قرار گیرند.

آلوئه را در هر نوع خاکی می توان کشت کرد، ولی خاک های سبک که از زهکشی مناسبی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه می شود. خاک های لومی حاوی مواد آلی کم نیز خاک های مناسبی برای کشت این گیاه است. خاک های هوموسی و خاک هایی که از مقدار فراوانی مواد آلی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه نمی شوند. خاک های قلیایی تا «پی اچ» 5/8 خاک های مناسبی برای کشت آنها گزارش شده است.



خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:




امروزه از مواد مؤثره برگ های گونه های مختلف جنس آلوئه برای معالجه زخم ها، سوختگی ها، حساسیت های پوستی و همچنین درمان بواسیر استفاده می شود. مواد مؤثره این گیاه در دستگاه گوارش به عمل جذب مواد غذایی کمک کرده و در بهبود فعالیت کلیه ها نیز مؤثر است. از ژل این گیاه برای معالجه سوختگی هایی از نوع درجه سه حاصل از اشعه ایکس استفاده می شود. تحقیقات اخیر نشان می هند که ژل موجود در برگ آلوئه نقش مهمی در درمان سوختگی های ناشی از تشعشعات اتمی دارد. از این ژل همچنین در تولید کرم ها، لوسیون ها، شامپو، صابون و برخی شوینده ها در صنایع آرایشی و بهداشتی استفاده می شود. در برخی کشورها نیز از مواد مؤثره این گیاه نوشیدنی های دارویی به عنوان تقویت کننده دستگاه گوارش و همچنین به عنوان ملین تهیه می شود.



تکثیر:




ازدیاد گیاه آلوئه آفریقایی نیز مانند سایر گونه های این جنس به دو روش جنسی (توسط بذر) و غیرجنسی (از طریق پاجوش، قلمه و تکثیر از طریق کشت بافت) انجام می گیرد.



: منابع​

امیدبیگی، ر. 1389. تولید و فرآوری گیاهان دارویی. انتشارات آستان قدس رضوی، جلد چهارم، چاپ اول، 423 صفحه.​

تصاویر گیاه آلوئه آفریقایی:
 

Hector

SpeciaL
عضو کادر مدیریت
8/27/20
436
آلوئه آربورسنز




خصوصیات گیاهشناسی:




گیاه "آلوئه آربورسنز" یکی از گونه های جنس آلوئه و گیاهی گوشتی و چندساله است. این گیاه نیز به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها و گلدان ها کشت می شود و اخیرا نیز خواص دارویی آن مورد مطالعه قرار گرفته است.

آلوئه آربورسنز گیاهی با چند سر می باشد که ارتفاع آن گاهی به اندازه یک درخت (حدود 2 تا 3 متر) نیز می رسد. برگ ها گوشتی و به رنگ سبز مایل به آبی کمرنگ هستند. در حاشیه برگ ها، خارهای فراوانی وجود دارد. گل ها به صورت خوشه ای در گل آذین ها قرار می گیرند. از هر رزت گیاه، دو تا چندین خوشه گل می تواند خارج شود. گل آذین ها به صورت استوانه ای شکل و به رنگ قرمز – نارنجی دیده می شوند.



خصوصیات گیاهشناسی:




گیاه "آلوئه آربورسنز" یکی از گونه های جنس آلوئه و گیاهی گوشتی و چندساله است. این گیاه نیز به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها و گلدان ها کشت می شود و اخیرا نیز خواص دارویی آن مورد مطالعه قرار گرفته است.

آلوئه آربورسنز گیاهی با چند سر می باشد که ارتفاع آن گاهی به اندازه یک درخت (حدود 2 تا 3 متر) نیز می رسد. برگ ها گوشتی و به رنگ سبز مایل به آبی کمرنگ هستند. در حاشیه برگ ها، خارهای فراوانی وجود دارد. گل ها به صورت خوشه ای در گل آذین ها قرار می گیرند. از هر رزت گیاه، دو تا چندین خوشه گل می تواند خارج شود. گل آذین ها به صورت استوانه ای شکل و به رنگ قرمز – نارنجی دیده می شوند.



شرایط محیط رشد:




گونه های مختلف آلوئه گیاهانی مقاوم به گرما، خشکی و حتی شوری هستند. علت مقاومت آنها ساختار خاص مورفولوژیکی این گیاه است. بذرهای این گیاه در شرایط اقلیمی مناسب در دمای 21 درجه سانتیگراد سبز می شوند. آلوئه به سرما بسیار حساس است. بطوریکه رشد آن در دمای کمتر از 10 درجه سانتیگراد متوقف می شود. از اینرو در اقلیم های سرد، این گیاه را در شرایط گلخانه تولید می کنند. اگرچه آلوئه دمای 50 درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل می کند ولی دمای مناسب برای رشد و نمو این گیاه 20 تا 30 درجه سانتیگراد است. وزش بادهای گرم توأم با آفتاب شدید برای آن مناسب نیست و سبب تغییر رنگ برگ از سبز به قهوه ای شده و در این شرایط رشد گیاه متوقف می شود.

گونه های مختلف جنس آلوئه به رطوبت بالا، آب ایستایی و آبیاری زیاد حساس است. از اینرو آبیاری گیاهان باید زمانی انجام شود که خاک کاملاً خشک باشد. اگر هدف از کشت این گیاه تولید پاجوش برای تکثیر باشد، دوره های آبیاری کوتاه تر (با توجه به شرایط اقلیمی هر 7 تا 10 روز یکبار) توصیه می شود. چنانچه هدف از کشت، تولید ژل برای مصارف صنعتی باشد هر 14 روز و یا حتی 20 تا 30 روز یکبار (با توجه به شرایط اقلیمی محل رویش) گیاهان باید تحت آبیاری قرار گیرند.

آلوئه را در هر نوع خاکی می توان کشت کرد، ولی خاک های سبک که از زهکشی مناسبی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه می شود. خاک های لومی حاوی مواد آلی کم نیز خاک های مناسبی برای کشت این گیاه است. خاک های هوموسی و خاک هایی که از مقدار فراوانی مواد آلی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه نمی شوند. خاک های قلیایی تا «پی اچ» 5/8 خاک های مناسبی برای کشت آنها گزارش شده است.



تکثیر:




ازدیاد گیاه آلوئه آربورسنز مانند سایر گونه های این جنس به دو روش جنسی (توسط بذر) و غیرجنسی انجام می گیرد.

تکثیر جنسی: کاشت توسط بذر روش مناسبی برای ازدیاد این گیاهان نمی باشد. زیرا تفرق در این گیاه به علت دگرگرده افشان بودن آن شدید است. از این رو ازدیاد این گیاه به صورت جنسی تنها در برخی امور تحقیقاتی استفاده می شود.

در این روش پس از کشت، بذرها طی زمان کم و بیش طولانی و به کندی سبز می شوند. با انجام آبیاری مناسب و وجین علف های هرز خزانه، در فصل پاییز نشاءهای حاصل را می توان به محل اصلی کاشت (اعم از گلخانه یا زمین) منتقل کرد.

تکثیر غیرجنسی از طریق پاجوش، قلمه و تکثیر از طریق کشت بافت امکان پذیر است.

تکثیر از طریق پاجوش: از پاجوش های سالم و شاداب که رنگ آنها سبز روشن بوده و از پایه مادری تغذیه می کنند، استفاده می شود. در این روش پاجوش های سالم به ارتفاع 2.5 تا 20 سانتیمتر را برای تکثیر انتخاب کرده و پس از جدا کردن از پایه مادری بهتر است به منظور خشک شدن شیره جاری شده از آنها، مدتی در محل کشت نگهداری شوند (حداکثر 24 ساعت). سپس آنها را در محیط گلخانه (پاجوش های2.5 تا 5 سانتیمتری) یا در فضای آزاد (پاجوش های 15 تا 20 سانتیمتری) و با رعایت فواصل مناسب، کشت می کنند.

تکثیر از طریق ریشه دار کردن قلمه ها: یکی دیگر از روش های تکثیر غیرجنسی تهیه قلمه و ریشه دار کردن آنها است. از این روش عمدتاً برای گونه هایی که دارای ساقه های بلندی هستند استفاده می شود. بطوری که، معمولاً یک ساقه را به چند قسمت تقسیم کرده و انتهای قلمه حاصل را به فاصله سه سانتیمتر از یکدیگر در ماسه یا مخلوط خاک رس و ماسه که از رطوبت و دمای مناسبی برخوردار است قرار می دهند تا ریشه دار شوند. پس از آنکه قلمه ها سه تا پنج برگی شدند آنها را به زمین اصلی منتقل می کنند. از آنجا که این روش وقت گیر بوده و احتمال ریشه دار شدن قلمه ها کم است و کارگر زیادی را می طلبد کمتر استفاده می شود.

تکثیر از طریق کشت بافت: تکثیر درون شیشه ای گیاه آلوئه یکی از روش های ازدیاد غیرجنسی این گیاه است. در این روش با جداسازی اندام های مریستمی مانند نوک شاخساره یا جوانه های جانبی و قرار دادن آنها در محیط های کشت مناسب اقدام به تولید گیاه می نمایند.



: منابع

plantzafrica.com -&nbspInformationen zum Thema plantzafrica.
Aloe arborescens - Wikipedia
امیدبیگی، ر. 1389. تولید و فرآوری گیاهان دارویی. انتشارات آستان قدس رضوی، جلد چهارم، چاپ اول، 423 صفحه.


تصاویر گیاه آلوئه آربورسنز:
 
بالا پایین